Deneme Nedir Ve Nasıl Yazılır? Deneme Yazım Kuralları Ve Örnekleri Son Dakika Eğitim Haberleri
Genellikle belirli bir konuyu ele alırken yazarın kendi bakış açısını ve tarzını yansıtır. İlk zamanlarda ortaya konulan eserler başarılı olmasından ziyade ilk örnekler olması açısından önem taşımıştır. Türk Edebiyatı’nda deneme türünde yazılmış bonus veren siteler ilk eser Ahmet Haşim’in “Bize Göre” ve “Gurebahane-i Laklakan (düşkün leylek evi)” kitapları kabul görür.
- Yazdığı her cümleyi pırıl pırıl işleyerek ortaya çıkarır.
- Bir şehri gerçekten tanımak, onun sokaklarında kaybolmak ve insanlarıyla etkileşimde bulunmakla mümkün.
- Aslında bir anlamda, eğitimin önemini en iyi eğitimsiz insanlar bilir.
- Sohbete kaçmayan dertleşme, ders vermek istemeyen ana düşünce, ispat içermeyen konu deneme yazım türünün olmazsa olmaz kuralları arasında bulunmaktadır.
- Bu denemede ateşle oynamayı seven bir Çinli çocuğun rastlantı sonucu kızarmış domuz etini tadan ilk insan olduğu mizah yollu anlatılıyordu.
Bu yazılar genellikle düşünce açıklığına, anekdotlara, mizaha ve yazarın özgün sesine dayanır. Deneme yazarı sadece düşüncelerini açık bir şekilde ortaya döker. Yazar bu yazılarında kesin bir sonuca ulaşmayı, ele aldığı konuyu ispatlamayı ve sonuç olarak okuyucuyu kendi düşünceleri etrafında toplamayı amaçlamaz. Deneme türünün bir özelliği de yazılarında ispatlama gibi bir kaygısının olmamasıdır. Deneme yazım kuralları arasında yazarın kendi ile konuşması ya da dertleşmesi gerektiği de belirtilebilir. Deneme yazım türleri, yazarların düşünce ve görüşlerini daha samimi bir üslup kullanarak içten bir şekilde okurlarına aktarılmasıdır.
Dolayısıyla felsefe denemesi yazılırken bu düzyazı türünün özellikleri dikkate alındığı takdirde pek çok konuya değinilebilir. Tek bir spesifik konusu olmayan deneme yazıları, yazarın özgürce seçtiği herhangi bir konuda yazılabilir. Bu nedenle deneme yazısı oluşturmak isteyen kişilerin bu yazı türünün özelliklerine, tarihçesine, yazım kurallarına ve konularına hakim olmasında fayda vardır.
Aynı zamanda deneme başka türlere -özellikle makale, sohbet ve fıkraya- çok benzediği için sınırlarının hassasiyetine de dikkat etmek gerekir. Herhangi bir konuda kesin sonuçlara ulaşmadan, kendi kendine konuşuyormuş havası taşıyan ve okuyucuyu düşünmeye yönlendiren yazılara deneme denir. Kimi zaman bir sohbet özelliği gösterirken kimi zaman eleştiri yazısına benzemektedir. Bu türün yazımı sırasında herhangi bir sınır koymanın mümkün olmaması nedeniyle Deneme türünün özellikleri diğer edebi eserlere bazı yönleriyle benzeyebilmektedir. Mesela deneme de yazım türlerinde düşüncenin ispatlanması için kaygıya kapılmaya gerek yoktur.
İlginizi Çekebilecek Yazılar
İlk özel gazete Tercümanı Ahval (1860)’in yayın hayatına başlamasından itibaren gazetelerde çıkan değişik yazılar, zamanla ayrı bir tür olan deneme için dil, anlatım ve yaklaşım bakımından zemin oluşturmuşlardır. Sıradan insanın “baktığı” şeyi deneme yazarı “görür”.Anı Mektup Biyografi Günlük Roman Ancak bir deneme yazısı oluşturmak isteyen kişilerin takip edebilecekleri belli başlı adımlar mevcuttur. Ancak bununla birlikte bir deneme yazarında bulunması gereken özellikler de mutlaka belirtilmelidir.
Deneme, Hangi Anlatı Türleriyle Benzerlikler Gösterebilir?
Bacon, T.S. Eliot, Albert Camus, A. Huxley, Jean Paul Sartre, Gourmont, B. Julien, E.C. Alain örnek olarak gösterilen deneme yazarlarından en meşhurlarıdır. Çünkü makale denemeye göre daha uzun olarak yazılmaktadır. Türk edebiyatımız da ise Tanzimat Dönemi sonrasın da ortaya çıkan Servet-i Fünun dönemi yazarları örnek verilir. Deneme yazım kuralları arasında hayallere ve düşüncelere yer vermek vardır.
Yazımı
Daha önce de belirttiğimiz gibi deneme türünün öncüsü Montaigne’dir. Ancak denemenin bağımsız bir edebiyat türü olarak benimsenmesi 16. Bazı edebiyat tarihçileri denemenin önce Japonya, Çin, Hindistan gibi Doğu ülkelerinde başladığı düşüncesindedirler.
